olej, płótno; 81 x 65 cm;
sygn. i dat. p. d.: Z Dobrzycki / 48.
Oferowany obraz stanowi interesujący przykład powojennej interpretacji
tematu mitologicznego w duchu nowoczesnej formy malarskiej. Artysta sięga po
klasyczny motyw przemiany nimfy Dafne uciekającej przed Apollinem, jednak
rezygnuje z narracyjnego realizmu na rzecz wielowarstwowej, niemal onirycznej
wizji.
Kompozycja zbudowana jest na zasadzie dynamicznego spiętrzenia form i
przenikania się planów. Postaci ludzkie ulegają deformacji i fragmentaryzacji,
ich ciała stapiają się z elementami natury – roślinnością, pejzażem, a nawet
architekturą. Ten sposób ujęcia tematu wpisuje się w nurt międzywojennej i
powojennej awangardy, w której widoczny jest wpływ kubizmu, surrealizmu oraz
koloryzmu. Dobrzycki operuje intensywną, nasyconą paletą barw – kontrastujące
ze sobą czerwienie, zielenie i błękity budują napięcie emocjonalne i wzmacniają
ekspresję sceny.
Charakterystyczna dla artysty jest płaskość formy oraz dekoracyjność –
widoczna m.in. w ornamentalnym traktowaniu detali (ptaki, rośliny, geometryczne
wzory w dolnej partii obrazu). Jednocześnie przestrzeń obrazu pozostaje
niejednoznaczna: perspektywa jest celowo zaburzona, a elementy pejzażu –
wzgórza, woda, niebo – układają się w niemal abstrakcyjne strefy barwne.
W kontekście twórczości Dobrzyckiego dzieło to dobrze ilustruje jego
zainteresowanie łączeniem figuracji z eksperymentem formalnym. Artysta często
podejmował tematykę alegoryczną i symboliczną, traktując ją jako pretekst do
badań nad kolorem i kompozycją. Apollo i Dafne ujawnia również jego skłonność
do budowania kompozycji wielowątkowych, w których znaczenie narracyjne ustępuje
miejsca autonomii formy malarskiej.
Obraz zachowuje indywidualny, wyraźnie modernistyczny charakter,
stanowiąc wartościowy przykład osobistego języka artystycznego Dobrzyckiego.
