Adam Grabowski (1875 Warszawa – 1941 Warszawa), "Portret dr Ludwiki Fesit-Knoff”
Miniaturowy portret kobiecy, wykonany najprawdopodobniej akwarelą i gwaszem na kości. Sygnowany w prawym dolnym rogu: „A. Grabowski”.
dr Ludwika Feist Knoff jest ukazana w ujęciu popiersiowym, z tułowiem zwróconym lekko w bok i twarzą skierowaną ku widzowi. Młoda kobieta o regularnych rysach, dużych ciemnych oczach i delikatnie zaznaczonych ustach ma brązowe włosy rozdzielone pośrodku i upięte z tyłu głowy. Ubrana w jasną suknię lub bluzkę z koronkowym wykończeniem, na szyi wielobarwny naszyjnik. Chłodne, błękitnoszare tło wykonano krótkimi, wyraźnymi pociągnięciami narzędzia malarskiego.
Portret utrzymany w realistycznej konwencji charakterystycznej dla malarstwa miniaturowego początku XX wieku. Twarz modelowana miękkimi przejściami barwnymi, z subtelnym różem policzków i mocniejszym opracowaniem oczu oraz włosów. Niewielki format, staranne wykończenie detali i dekoracyjna oprawa wskazują na prywatny, pamiątkowy charakter przedstawienia.
Praca umieszczona w wąskiej, prostokątnej ramce o złocistej powierzchni, osadzonej centralnie w okrągłej oprawie z ciemnego, politurowanego drewna. Drewniana rama profilowana, dekorowana dwiema współśrodkowymi intarsjowanymi lub aplikowanymi obręczami z mosiądzu. Odwrocie zamknięte tekturą i wyposażone w metalowe kółko do zawieszania. Na odwrocie odręcznie naniesiona data „2.2.1942”, prawdopodobnie data przekazanie portretu jako prezent.
Praca z dawnego zbioru kolekcjonera Andrzeja Czernika. Praca figuruje na jego wewnętrznym inwentarzu spisanym około 1950 roku pod pozycją 12 w kategorii obrazy jako “Adam Grabowski, miniatura Fr Ludwiki z Feist Knoff, owal na kości 7 x 6cm.”.
Adam Grabowski był polskim malarzem, rysownikiem i grafikiem związanym z Warszawą. Tworzył portrety, pejzaże, widoki architektoniczne, martwe natury oraz kompozycje kwiatowe, posługując się przede wszystkim akwarelą, gwaszem i technikami graficznymi. W 1921 roku uczestniczył w przygotowaniu teki litograficznej „Portrety wybitnych Polaków”, wykonując m.in. wizerunek Zygmunta Krasińskiego. W obiegu aukcyjnym pojawiają się również jego widoki Warszawy i Torunia, pejzaże oraz kompozycje martwej natury. Zachowane informacje biograficzne dotyczące artysty są fragmentaryczne, dlatego szczegóły jego wykształcenia i przebiegu działalności wymagają dalszych badań.
Ludwika Feist-Knoffowa była lekarką i drugą żoną lekarza Wacława Knoffa. Po rozpadzie jego pierwszego małżeństwa w 1923 roku została jego żoną. Według zachowanego wspomnienia rodzinnego odegrała istotną rolę w organizowaniu sanatorium w Karolinie, przeznaczonego dla osób nerwowo wyczerpanych oraz potrzebujących leczenia i wypoczynku.
Jej działalność w Karolinie potwierdza jubileuszowa publikacja Warszawskiego Towarzystwa Pomocy Lekarskiej z 1935 roku. Odnotowano w niej, że przez trzy lata poświęciła sanatorium znaczną ilość czasu oraz fachowej i ofiarnej pracy.
W okresie okupacji niemieckiej Ludwika Feist-Knoffowa była związana z funkcjonowaniem domu wypoczynkowego w Karolinie, odwiedzanego przez przedstawicieli warszawskiej inteligencji. Według późniejszych relacji w grudniu 1947 roku podpisała z założycielami zespołu „Mazowsze” umowę, na mocy której udostępniła dzieciom zespołu pierwsze piętro budynku dawnego sanatorium. Wydarzenie to odegrało ważną rolę w początkach działalności „Mazowsza” w Karolinie. Baza nekrologów odnotowuje śmierć Ludwiki Feist-Knoffowej w dniu 19 kwietnia 1976 roku.
Wymiary przedstawienia: 6,5 × 5,5 cm.
Średnica oprawy: 13,8 cm.
Stan zachowania: jak na zdjęciach.